Ç'mendojnë të huajt për gjuhen shqipe?

Diskutime tek 'Gjuhësia' filluar nga Almir, 5 Jul 2005.

  1. zog

    zog Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Si muzikalitet ngjan me turken dhe hebraishten. Kete secili mund ta provoje po te mundohet te degjoje pa kuptuar se çfare thuhet, dmth kur degjon turbullt shqip te ngjan si turqishtja ne tingull. Edhe serbishtja ka te njejtin tingull.

    Duhet thene, gjithashtu, qe shqipja nuk ka te njejtin muzikalitet, geget (kjo ngjan me turken ose hebraishten) e kane ndryshe e tosket (kjo ngjan me rumunen ose italishten jo zyrtare) ndryshe.

    Ps. Keshtu qe ti roza duhet ta kesh me shume si turke theksin sesa si italiane. /pf/images/graemlins/laugh.gif
     
  2. bebi

    bebi Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Cuditerisht zog, mua asnje s'me ka thene turke, as izraelite/palestineze /pf/images/graemlins/laugh.gif , (dmth Lindje e Mesme), pothuajse te tere me thone franceze (mos harro se shkodranishtja ka zanore e bashktingellore hundore), ndersa nje perqindje e vogel ka thene kombesi te ndryshme duke u bazuar jo te gjuha por tiparet fizike. (Po deshe paraqitemi me shembuj /pf/images/graemlins/laugh.gif )

    Ps: Gegnishtja ka DISA dialekte zotni zogu.

    Pps: Kam pershtypjen se dialekti toske (duke kene si me i holluar dhe me i perdredhur) ka tingull turk.
    Ti m'duket s'ke ndi as1x duke fol shkodranshe. /pf/images/graemlins/idea.gif
     
  3. zog

    zog Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Dialekti shkodran = theks turk + theks italian

    Kosovarçja dhe serbja kane theks turk, ndersa jugu e ka si rumunet. Dhe blue mos te te vije zor, po shkodranet kane turk gjithe folklorin (kenget vallet veshjet shtepite); nuk ka mundesi gjuha vetem t'i kete shpetuar ketij ndikimi.
     
  4. bebi

    bebi Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Zoteri, mua s'ka pse me vjen zor, per me teper, sepse e njoh me teper dhe se nuk eshte ashtu /pf/images/graemlins/smile.gif.

    Tani, qe ka nje shtrese te atille (jo vetem ne Shkoder), patjeter, eshte e vertete dhe kto jane te ashtuquajturit "anadollake", por me duket se s'ke njohurite e duhura persa i perket vazhdimit.

    Shkodra ka qene me shekuj qendra e katolicizmit dhe, gjithashtu, ka patur lidhjet me te forta se cdo qytet tjeter me Italine (kjo shihet edhe ne fjalet e shumta italiane ne dialekt shkodran), por nje i huaj qe degjon dike duke folur SHKODRANISHT (se per dialektet e tjera nuk e kam idene) nuk besoj t'i tingelloje italisht apo turqisht.
    Shkodranishtja eshte hundore dhe s'ka as mundesine me te vogel te ngjasoje sidomos me gjuhen turke qe s'ka as rrenje latine.

    Me veshjen e me shtepite me ke "habitur" edhe me shum'.

    Shkodra/net shquhet/edhe per stil e elegance more zoteri zogu, si ne muzike e po ashtu me te tera ne vazhdim.
    Bile, per me teper, pjesa masive e shkodraneve, keshtu i drejtohen njeri-tjetrit (zoteri...zonjushe, zonje), gje qe, kam vene re, ne qytetet e tjera eshte sinonim i "teta" dhe "xhaxhi". /pf/images/graemlins/grin.gif

    Mos ke ngaterruar preferencat dhe stilin e zonave perreth Shkodres, se veriu eshte pak i madh /pf/images/graemlins/wink.gif
    Ne kemi lulebore e karafila shkodrane zoteri... nuk e shoh se ku jane motivet turke ketu...
     
  5. Princesha

    Princesha Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    </font><blockquote><font class="small">Citim:</font><hr />

    ps; keshtuqe ti roza duhet ta kesh me shume si turke aksentin sesa si italiane. /pf/images/graemlins/laugh.gif

    [/ QUOTE ]

    Shih, foli xhelozia /pf/images/graemlins/laugh.gif

    Une e kam te bukur fort besa /pf/images/graemlins/cool.gif
     
  6. zog

    zog Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Kur them qe shkodranet e kane turke KULTUREN, nuk dua t'i shaj, por se keshtu me ngjan nga vezhgimi im. Tani bluje, une shkollen kam kohe qe e kam kryer, keshtu qe nuk do e marr mundimin te bej referat (per te mbushur mendjen tende) me prova konkrete mbi kete dukuri.

    Ti, po deshe, mund t'i futesh e te shpjegosh te kunderten, qe ishin shkodranet ose geget ata qe "turqizuan" mongolet e ardhur nga Kina dhe jo e anasjellta.
     
  7. zog

    zog Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    </font><blockquote><font class="small">Citim:</font><hr />

    Une e kam te bukur fort besa /pf/images/graemlins/cool.gif

    [/ QUOTE ]

    Mire, e çfare fjalesh shqipton me hunde ti. Sipas blujes, shkodranet kane gjuhe hundore.

    Do te kisha interes ta dija kete mister.
     
  8. OROSHI

    OROSHI Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Zog,tek shkrimi yt i fundit del ne pah pa-dija jote per gjuhen(dhe jo dialektin) geg!
    Nuk jane "fjale" por zanoret ato qe tingellojn hundore ne gjuhen gege(dhe kur them "gege" tham per gjuhen gege ne pergjithsi,e jo te ndame).

    Mandej,ju tosket e deklaroni shpesh qe nuk kuptoni gjuhen gege,pra si ke me e kuptu ti tingullin geg??

    Gegnishtja asht shkru para se me ardh turqit(lene ma me u fol)kshuqe opinioni jot qe gegnishtja ka tingull turk asht sa dashakeq aq edhe racist! /pf/images/graemlins/wave.gif
     
  9. zog

    zog Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Problemi eshte qe shkrimi yt eshte moralo-politik e, per rrjedhoje, s'ka lidhje me temen; si dhe une thashe "çfare fjalesh shqiptohen me hunde", ndersa ti shtove qe nuk jane fjale por jane tinguj.

    Dmth si zogjte, he? Ju shkodranet nuk flisni fjale por leshoni veç tinguj, keshtu ?
     
  10. OROSHI

    OROSHI Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Gegnishtja asht si zani i bylbylit! Nqs ne veshin tend vjen si "cicerime" zogjsh, ky eshte problem i vesheve te tu!
    Duke bere nje krahasim te gegnishtes me turqishten, ti mundohesh te vrasesh me nje gur shum zogj, prandaj edhe tema kalon ne aspektin moral-politik!
     
  11. zog

    zog Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Une nuk po e krahasoj, sepse nuk mund te krahasohet asnjera nga gjuhet e botes; ato te gjitha mbesin gjuhe origjinale ne vetvete. Nga gjuha latine rrjedhin plot gjuhe dhe ato, perveç fjaleve, s'kane MUZIKALITET te njejte.

    Por, ka edhe afrime ritmikash te shprehuri midis gjuheve edhe pse pa asnje lidhje te drejtperdrejte ne dukje, si p.sh., te Greqishtes se re me Spanjishten.

    Edhe gjuha serbe me ate kroate, megjithese burimin letrar e kane te perbashket, kane ritem te ndryshem per veshin e huaj; po keshtu, edhe Shqipja, i dashur bashkepatriot. Ndryshe shqiptohet shkodrançja e ndryshe elbasançja, e ndryshe mirditorja, e ndryshe kosovarja, megjithese te gjitha bejne pjese tek varianti ose siç jemi mesuar ta quajme dialekti geg.

    Si muzikalitet ose tingellim kjo pergjan me turken.

    Ku e sheh ti armiqesoren ketu; apo tek paranoja jote prej katunari?
     
  12. Guest

    Post deleted by alinos
     
  13. bebi

    bebi Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    </font><blockquote><font class="small">Citim:</font><hr />
    kur them qe shkodranet e kane turke KULTUREN, nuk dua ti shaj, por se keshtu me ngjan nga vezhgimi im. tani bluje une shkollen kam kohe qe e kam kryer, keshtuqe nuk do e marr mundimin te bej referat (per te mbush mendjen tende) me prova konkrete mbi kete dukuri.

    ti po deshe mund ti futesh e te shpjegosh te kunderten qe ishin shkodranet ose geget ata qe "turqizuan" mongolet e ardhur nga kina dhe jo e anasjellta.

    [/ QUOTE ]

    /pf/images/graemlins/laugh.gif

    Zog, qe tek postimet e para je ne paradoks me secilin postim. Si fillim, ishin tosket qe kishin theks italian, ndersa geget turk, pastaj ishim "ne" qe e kishim turk te perzier italian dhe tosket rumun.
    Do ta ndash mendjen?!

    E dyta, thua " por se keshtu me ngjan nga vezhgimi im " pastaj vijon : tani bluje une shkollen kam kohe qe e kam kryer, keshtuqe nuk do e marr mundimin te bej referat (per te mbush mendjen tende) me prova konkrete mbi kete dukuri.

    Po te lexosh me kujdes citimin qe bera me siper, do e shohesh vete qe prape je ne paradoks (vezhgimi personal me ate profesional).
    Pastaj, nese ke marre mundimin per t'ju pergjigjur postit tim, atehere mosmarrjen e mundimit per prova konkrete e marr si mungese argumenti. (Per me teper kerkon te anasjellten nga une /pf/images/graemlins/grin.gif).

    Zoteri, shkodranishtja ishte GJUHE ZYRTARE (Barleti) e njohur dhe jashte kufijve te Shqiperise si e tille qe ne shekullin e XII (T.Shkodrani) pa futur turinjte turku ne memedhene e dashur.

    Po nje gje ne fakt, s'e dija une. Qe filozofine (qe ne shekullin e XII) operen, letersine, fotografine, pikturen, sportin, arkitekturen, kinematografine, artin e tregtise, qyteterimin etj etj (gjera qe Shkodra ishte e para ne Shqiperi) na e paskan sjelle mongolet dhe kinezet /pf/images/graemlins/grin.gif

    Jam shume koprace kur bie fjala tek librat zog, se do te te kisha bere nder duke te rifreskuar "shkollimin" ne kete fushe.
    Nese te gjendet ndonje burim informacioni, hidhi nje sy pak se kush ishte qendra tregtare me Italine (perjashtojme shekullin e VIII para Krishtit qe ishte Butrinti, qe ishte qender tregtare me "Korfiotet" nepermjet kanalit te Vasarit, dhe ne shek. e IV ishte baze ushtarake nga Romaket dhe me vone per veteranet e Jul Cezarit).
    Me pas, si Shkodra, ishte qender tregtare e Venedikut, derisa u braktis dhe ne shekullin e XVIII ju dorezua turqve.

    Dhe te gjithe e dime mire zog, Shkodra ishte qyteti i fundit qe ju dorezua turkut ne te gjitha aspektet (dhe jo TOSKA /pf/images/graemlins/grin.gif), per te mos permendur zona me te thella veriore, qe nuk ju dorezuan kurre turkut.

    Po ta vesh re, ne Shkoder dominojne akoma sot, emrat me prejardhje LATINE dhe jo turke si ne pjesen tjeter te Shqiperise.

    Me ilustro pak te lutem zog, muziken dhe artin shkodran, shtepite dhe veshjet /pf/images/graemlins/confused.gif /pf/images/graemlins/grin.gif tona te turqizuara, se edhe kete ma kishe anashkaluar.


    Post Scriptum : Postimin e bera ne gjuhen letrare TOSKE, sepse editimi i mesiperm nuk ishte bere korrekt, kishte gjuhe te ndryshme brenda.
     
  14. shqiptari87

    shqiptari87 Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Ja shqiptari, filloi politika ketu...Ore mbajuni temes se s'ka lezet.
    Mund te jete e ngjashme me Turqishten, Italishten, Rumanishten (kryesisht Vllahishten), apo Hebraishten, sepse ka patur shume te tille ne Shqiperi, te cilet jane marre me tregti apo me cfaredolloj veprimtarie dhe ka shume mundeso qe ne te kemi huazuar fjalet e tyre, si edhe ato tonat.

    <font color="brown"> Ju lutem mos shkruani me shkronja te medha te gjithe tekstin. </font>
     
  15. bebi

    bebi Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    </font><blockquote><font class="small">Citim:</font><hr />
    </font><blockquote><font class="small">Citim:</font><hr />

    Une e kam te bukur fort besa /pf/images/graemlins/cool.gif

    [/ QUOTE ]

    mire, e çfare fjalesh shqipton me hunde ti. sipas blujes shkodranet kane gjuhe hundore.

    do te kisha interes ta dija kete mister.

    [/ QUOTE ]

    Para disa vitesh, kam pase hapur nje teme te tille (kujtoj qe edhe ti ke marre pjese), por fatkeqsisht qenka zhdukur.

    Patjeter, ne benefit te gjuhes shqipe /pf/images/graemlins/grin.gif

    Per ate qe pyet, lexo ketu

    Ja nje pjesez : Theksi hundor nuk shënohet në toskënishten. Nazaliteti âsht karakteristikë e thuejse të gjitha të folmevet gege, tue e afrue kështû gegënishten me frengjishten.- Përveç zanorevet të gjata dhe hundore, gegënishtja ká edhe zanore që janë njikohësisht të gjata dhe hundore. Kristoforidhi, te Katër Ungjillat (1872), shënon me makron të gjatat, me circumfleksin hundoret, dhe me të dy këta shenja zanoret që janë njiherit të gjata dhe hundore: "Edhe përse shikon teshënë [ndaluar] âsht ndë sy tyt vëllã, edhe tranë [ndaluar] âshtë ndë sy tand nuk e ndien?" ( Matheu VII,3). Çashtja e drejtëshkrimit të hundorevet të gjata âsht e koklavitun. Mendimi im âsht me përdorë shenjin / ~ / (tue e konsiderue këtê si kombinim të makronit me shenjin hundor) sidomos në pjesoren e pakontraktueme të verbavet: me (tue) bã, me (tue) nde, me (tue) gri, me (tue) vu, me (tue) shty, mbasi këto trajta verbale janë kontraktime të trajtave bâmë (T bërë), ndêmë (T nderë), etj. Kështû grafia me gri ruen korrespondencën fonetike me toskënishten për të grirë, kurse grafia me grî nuk e ruen.- Zanores gegënishte a hundore i pergjigjet zanorja ë në toskënishte: âsht/ësht(ë), zâ/zë, lânë/lënë, lâmë/lëmë. Duhet vu në dukje se zanorja ë e theksueme toskënishte ká në disá të folme toske nji timbër hundor. Tue marrë parasysh këtë fakt, dhe për hir të korrespondencës fonetike mes dy dialekteve, âsht e këshillueshme që shenji hundor të përdoret në toskënishten letrare: zê, jo zë; lênë, jo lënë, tue kufizue kështu përdorimin e tepruem të ë-s në toskënishten.- Zanores gegënishte ê hundore i përgjigjet në toskënishte ose nji ë, ose nji e: vê/vë, por rê/re.


    P.S Tonce, aspak jashte teme. Tema mbi gjuhen nuk kufizohet vetem tek e folura, por kushtezimet e saj ne prejardhjen dhe perdorimin e saj etj etj.
     
  16. Guest

    Post deleted by alinos
     
  17. bebi

    bebi Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Tonce e kam thene, e ke ne postimin tim te pare.
    Postimet ne vijim po sqarojne paqartesi publike /pf/images/graemlins/laugh.gif, dhe jane thjesht diskutim i rrjedhuar pikerisht nga ajo qe thashe mbi ate qe po pyet ti. /pf/images/graemlins/laugh.gif

    Se po me duket si loje fjalesh tani kjo tema /pf/images/graemlins/laugh.gif.
    More s'kuptoni/lexoni, apo beni sikur? /pf/images/graemlins/laugh.gif
     
  18. Guest

    Post deleted by alinos
     
  19. bebi

    bebi Primus registratum

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    Kur tjetri pyet ose shfaq paqartesi mbi ate qe ti thua, vazhdimi quhet DISKUTIM.

    Te pakten ai postimi qe NUK kishe lexuar i permbahej temes /pf/images/graemlins/lol.gif

    shndet /pf/images/graemlins/wave.gif

    ps: Pergjigjia jo gjithmone eshte e nevojshme, shpesh behet per edukate.
     
  20. eniad

    eniad Forumium maestatis

    Re: Ç'mendojne te huajt per Gjuhen Shqipe

    <font color="brown">Mendoj se diskutimi ka argumente shume interesante dhe te zgjon kureshtje. Do te ishte mire te sillnit, nese keni, edhe me shume shembuj se c'pershtypje le tek te huajt te folurit ne gjuhen shqipe.

    PS. Do t'ju lutesha, gjithashtu, te keni pak me kujdes ne shkrimin e shqipes. Nuk besoj se ndonjerit i mungojne njohurite per te ditur qe fjalia fillon me shkronje te madhe.

    Pps. Blue, postimin e korrigjova, pasi, per momentin, kemi nje gjuhe letrare, rregullat e se ciles duhen zbatuar. Nuk kam asgje kunder gegnishtes, madje kam krejt opinione te tjera ne lidhje me te, por nuk eshte tema per t'i shprehur.
    </font>
     

Shpërndajeni këtë faqe