Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

Diskutime tek 'Gjuhësia' filluar nga Ardian Kryeziu, 26 Mar 2004.

  1. Ardian Kryeziu

    Ardian Kryeziu Fillestar

    Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Edhe pse ne forumet tjera e kam perdore variante Toske, te cilen e respektoj shume ne kete rast duhet te flas Guhen e nanes.


    Ashte per me tu trishtu es shkelmja qe i bahet gegnishtes, nga folesat gege, si ai rasti qe e permeni Jezerca, 90% e Kosoves menojne qe kjo variante ashte , ai i rruges.
    Qysh bahet qe dokumentet e para te shqypes te jene kone gege.
    Paradoks, par exellence. Gegnishtja duhet te kthehet ne venin qe e meriton.
    Falendenojme Migjen Kelmendin per barren qe e ka marre per me kthy gegenishten ne jete , te ekzekutune prej Enveristave.
  2. Ardian Kryeziu

    Ardian Kryeziu Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Letër e hapun e Adrian Pacit drejtue botuesit të gazetës “Java” Migjen Kelmendit

    Nuk më duket se problemi asht te gjuha, por tek raporti që na vendosim me te


    Ajo gjetja jote për ‘talebanët e gjuhës’ asht mjaft e fortë aq sa ta ka kopjue edhe Sali Berisha në parlament kur don me sha socialistat, por nëse monumentet e shkreta të Budës u thërrmune nën predhat e talebanëve, gjuha qe ku asht e na po e flasim e po e shkruejmë prapë. Aty asht Frang Bardhi, Gjeçovi, Fishta, Koliqi, Migjeni (ai tjetri), Camaj, e sa e sa të tjerë që sot studjohen në shkolla e bashkë me ta studjohet edhe gjuha e tyne. Monumenti i Budës u thërrmue, por gegnishtja që ti vazhdon me e shkrue te “Java” nuk ka dekë, e sot nuk mundet kush me folë për situatën kulturore të Kosovës pa e konsiderue risinë që kjo gazetë ka futë në debatin kulturor shqiptar. Pra, gegnishtja nuk asht shkatërrue



    ADRIAN PACI

    Tung Migjen,

    Gjithmonë e kam pasë problem me ia thanë italianëve përkthimin në shqip të përshëndetjes “Ciao”. ‘Tungjatjeta”, tingëllonte jashtëzakonisht e komplikueme për ta, e njikohësisht shumë e gjatë për me kenë simotra në shqip e ciao’s italiane (të njajtin problem kishte me pasë edhe përkthimi i përshëndetjes anglisht ‘hi’), deri sa nji ditë, për fat të mirë (a të keq t’emin), u njoha me Erzen Shkolollin, i cili më shkruente e-mail, e mbas emaili me subjektin “TUNG”.

    Tung, pra, Migjen,

    Nuk na ka qëllue me ndejtë shumë bashkë e megjithate më duket sikur njihemi prej kohësh.Ti ke pa videot e mia para se me u takue me mu, e une kam mbajtë në duer shkrimet e tua ma gjatë se ato pak orë që kena pasë rast me kalue bashkë. Kot me e mbajtë të fshehtë admirimin që kena për shoqi-shojn, e se bashkë ndajmë me njani-tjetrin shumë gjana ndoshta na vjen ma lehtë me diskutue edhe për pozicionet e ndryshme a të kundërta që mund të kena.

    Une e di se ti ke do kohë që e ke marrë flamurin e gegnishtes në Kosovë (e në fakt këte letër po ta shkruej në gegnisht). Nuk jam aq i lujtun mendsh me iu futë sot nji debati me ty për gjuhën. Jo se po trembem prej teje (hijen e randë e ke, por gogol nuk je ba ala), por kur ti po vuen prej kompleksit të kompetencës, aq ma teper une, që jam shkollue për pikturë, nuk kam sesi me përballue nji debat të tillë. Kompetencat e mia në gjuhësi mundem ma së shumti me ia shpreh Erzenit, kur më nisë mesazhe me gabime sintakse a gramatike, por me ty nuk du me ba sot nji debat për çashtje gjuhësore. Po, për çka tjetër mundet me debatue njeriu me ty sot, pos se për gjuhën?

    Fjalët e Mehmetit, kur po të kërkojsha nëpër rrëmujen e mbramjes në Vienë, mes zhurmës së muzikës dhe tallavisë: ”Nuk e di se ku asht Migjeni, por shih se kushedi se kujt po i flet për gegnishten”, më janë kujtu sa here e kam qeshë me vedi kur po mendojsha këte letër.

    “Shkon gjuha ku dhemb dhami”, thona na. E në rastin tand, duhet me thane se dhami i jot i sëmurë asht pikërisht gjuha. Ti në shkrimet e tua ban nji afirmim shumë të randësishëm kur thu: “Nuk ka gjuhë të mirë e gjuhë të keqe”. Plotësisht dakort. Gjuha asht nji konvencion për me komunikue. Gjuha nuk asht e shejtë, nuk asht e paprekshme, duhet respektue doemos, por nuk meriton asnji adhurim. Mundesh me folë e me shkrue me gabime nji gjuhë, mundesh me e shkrue e me e folë keq e përdreq, por nuk ekziston gjuhë e denjë e gjuhë e padenjë, e meritueme dhe e pameritueme me u folë e me u shkrue. Po atëhere, ku asht problemi? Me sa kam kuptue une Migjen, problemi asht se në Kosovë, për arsye që dihen tashma, e që ti bukur mirë i shtjellon në librin tand “Carere Patria”, gjuha e njisueme ishte, si të thuesh, prologu i Shqipnisë së njihsueme, ishte ai moment magjik ku shqiptarët, këtej e andej kufinit, ndiheshin Nji, ishte andrra e bukur për të cilën ia vlen me ba sakrifica të pafundme. Ishte as ma shumë e as ma pak se nji tabu, prekja e të cilit mujte me vu kedo para rrezikut me u përbuzë si tradhëtar. Asht me të vërtetë prekëse të jesh përballë ndjenjave të tilla Atdhedashëse, por, siç e ke kuptue mirë, këto lloj ndjenjash ishin veç tjerash edhe fryt i nji deformacioni ‘moskomunikimi e keqkuptimi të madh’. Udhëtimi yt në Shqipni ta rrëzoi mitin e Atdheut e të vuni para realitetin e hidhun. Iluzioni i lëshoi vendin deluzionit, e miti t’u shkërmoq para syve tuj të lanë nji shije të hidhun zhgënjimi.

    E bashkë me mitin e shtetit Amë, t’u shkërmoq para syve adhe ajo për të cilën ti deri atëhere nuk kishe dyshue, miti i gjuhës së njisueme. Pra, problemi nuk asht gjuha në vetvedi, problemi asht se muri mes Kosovës e Shqipnisë e kishte kthye gjuhën në nji tabu për kosovarët, e ti fort mirë e kuptove sapo e kapërceve këte mur se ky ishte nji tabu i rrejshëm, iluziv, e bile i rrezikshëm për emancipimin e shoqnisë kosovare. Çfarë i duhet ma mirë nji njeriu, që për vokacion ka kreativitetin e lirinë individuale, se të përballunit me nji argument të tillë? Ti mirë e kuptove se ky ishte momenti yt dhe ia nise luftës. Nuk asht problem gjuha Migjen, problem janë ata që nuk dinë me pasë me gjuhën nji raport normal, real, e jo inferior. E mue po më duket se jo vetëm adhurimi i dikurshëm për Shqipninë, e si rrjedhojë edhe për gjuhën e njisueme, por edhe kjo luftë që i ke shpallë gjuhës së normës, asht veç tjerash edhe shejë e moslirimit nga efektet e këtij inferioriteti. Them nga efektet, mbasi mendoj se inferioritetin e dikurshëm, që aq bukur e përshkruen në librin tand (e që mue më kujton inferioritetin tem në kontaktet e para me Italinë), e ke superue e bile aq e ke superue sa herë herë më dukesh se ke kalue në ekstremin tjetër, e nuk e di pse por thonë se shpesh ekstremet puqen.



    Kurthi “Na” dhe “Ju”



    Mos kujto se për ne që jetojshim në diktaturë, të paveshun e në rradha për djathë e kortodha, ishte ndonjë kënaqësi me ditë se në Kosovë e mendojnë Shqipnin ‘Zojë të rande’. E nuk asht prap ndonji kënaqësi me ndi shfrimet e atyne që, mbasi e mendojshin Zojë të randë, e zbuluene se ishte nji grue e përdalun e kaq u mërzitën nga ky zhgënjim sa nuk lanë gja pa i thanë. Por, une nuk due me e futë diskutimin tonë në kurthin “NA e JU”, mbasi mendoj se kjo kishte me kene nji rrugë pa krye e pa bereqet.

    Ajo që përsëri du me theksue asht se luftën tande kundër normës nuk mundem mos me e pa si luftën e njeriut që ka vendosë me i shpallë luftë individuale tabusë kolektive, mbasi e ka prekë me dorë, e ka provue se asgja shejte nuk ka në te, e ka pa se asht nji zot i rrejshëm, nji idhull për me u rrëzue. Asht kjo e jotja nji betejë si kundër inferioritetit kosovar për gjuhen e njisueme, ashtu edhe kundër prepotencës tiranase që qelbet prej fobisë. Sepse, duhet me pranue se nuk kishte vetëm nji tabu të gjuhës së njisueme në Kosovë, por edhe nji pranim të detyruem me forcë të saj në Shqipni. Rrethanat e kishin ba gjuhën e njisueme të ishte e paprekshme, e padiskutueshme, si në Kosovë ashtu edhe në Shqipni.

    Nuk asht puna te gjuha, gjuha asht vetëm preteksti që rethanat e veshën me petkun e nji tabuje të paprekshme të cilën ti, jo vetëm me argumenta, por mbi të gjitha me vokacionin tand, ke vendosë me e sfidue.

    Rreth teje sillen besimtarët e verbër të këtij idhulli dhe të mallkojnë, por ti në vend që të trembesh merr guxim ma tepër, e bash në këto mallkime gjen vërtetimin se sa e deformueme asht marrëdhania e besimtarëve të verbër ndaj këtij religjioni falls, e i provokon besimtarët e këtij farë religjioni; u flet për “fene e të parëve” që ata kanë lanë mbas dore në shkëmbim të “fesë tjetër” që për ma tepër, asht “feja” e nji tirani, që i ka sundue me gjak e dhunë. E këtu më duket se fillon momenti jot ma demagogjik. Për me ia mbushë mendjen gegëve se duhet me shkrue e me folë gegnisht, përdorë si argument faktin se gjuha letrare asht pjellë e diktaturës, e meqë diktatura ishte nji e keqe për kombin shqiptar, edhe gjuha që ajo vendosi asht nji gjuhë e keqe, duhet ndrrue.

    Po a ishe ti Migjen ai qe thojshe se nuk ka gjuhë të keqe e gjuhë të mirë?

    E shkruen edhe ti vetë se shumica e gjuhëve të njehsueme janë ba nën dhunën e despotëve e diktatorëve, prandaj më duket vërtet demagogji me e sulmue gjuhën e njehsueme shqipe me kësi argumentash. Jam plotësisht me ty kur e shkruen gegnishten, kur ve në diskutim absolutizmin e normës, kur ve në lojë mitin e adhurimit për njisimin gjuhësor, por edhe kur bërtet për efektet e kompleksit të inferioritetit qe u krijohen kosovarëve nga vështirësitë me gjuhën e njisueme, por nuk të ndjek në denoncimin denigrues që i ban normës sikur ajo të ishte nji e keqe, nji smundje prej se cilës mund të dilet vetëm tuj e luftue me kurën e gegnishtes. Gjuha asht nji konvencion Migjen, e ajo vlen për me komunikue. Këtu ku jetoj une, ba me i ba bashkë nji bergamask, nji napoletan e nji sard, e me i vu me folë në dialektin e tyne, i bijnë njani thundrës e tjetri patkonit, prandaj kanë ra në ujdi me folë italisht.

    Çabej pat sugjerue elbasanishten si bazën ku mund të themelohej gjuha e njisueme, për të vetmen arsye se aty tosknishtja tuj komunikue me gegnishten ia kishin zbutë cepat njena-tjetrës, tue u sfumue në njena-tjetrën. Nëse jemi të mendimit se shqiptarëve u duhet nji kod komunikimi mes vedi, e kjo në fund të fundit asht thelbi i çashtjes kur flitet për gjuhën e njisueme, duhet thjesht të rrisim komunikimin, të rrimë ma shumë me njeni tjetrin, të flasim me njeni-tjetrin për muzikë, për raki, për femna, për filosofi, pa ndjenjë superioriteti e inferioriteti, pa pasë nevojë me përkthy toskën në gegë e gegën në toskë, e meqë kena me dashtë me u kuptue kena me u mundue me kenë të kuptueshëm për tjetrin, e kena me kërku të folmen që na afron ma tepër, kena me shkëmbye shprehje e fjalë e ndoshta edhe kena me qeshë me shoqi-shojn për mënyrën si njeni thërret diçka, e si i thotë tjetri të njajtës gja. Une mendoj se sot shqipja e ka nji kod komunikimi, e ky kod asht gjuha e njisueme. Por, une nuk besoj se ky kod asht i paluejtshëm e i pandreqshëm. Une mendoj se gjuha asht nji organizëm i gjallë që nuk mund të mbyllet në arkivolin e nji udhëzimi për drejtshkrim. Ndoshta gegnishtja, që për arsye politike u përjashtue në masën ma të madhe nga formulimi i këtij kodi, ka nevojë të jetë ma prezente në te, e pikërisht për këte duhet që sot gegnishtja të shkruhet nga shkrimtarë e poetë, e ti i dashtun Migjen të vazhdosh me “Javën” me ushqye komunikimin mes gegnishtes e tosknishtes, jo për ta ba gazetën tande flamur lufte kundër gjuhës së njisueme, por për ta ofrue si nji hapsinë ku norma e njisueme dhe gegnishtja takohen e flasin për art, politikë, kulturë, seks e receta gatimi.

    Siç e din, une kam le në Shkodër e me folë e me shkrue gegnisht për mue nuk asht aq e zorshme. E gegnishtja nuk asht për mue vetëm gjuha me të cilën më ka folë gjyshja, por janë vargjet që qysh i vogël i kam lexue e mësue përmendësh të Fishtës, Mjedës, Migjenit (atij tjetrit). Asht gjuha e Hyllit të Dritës që lexojsha tinzash, e ku përveç gjuhës kam marrë edhe leksionet e para të nji mendimi ndryshe. Prandaj, i dashtun Migjen, jam krejt dakort me ty kur e shpall luftën tande për gegnisht, veç të tjerash, si nji betejë për të “drejtën me kenë i ndryshëm, pa u shpallë tradhëtar, përçamës”. Larg qoftë që une me të shpallë ty tradhëtar apo përçamës. Përkundrazi, mue veç po me vjen keq që si shumë po merresh me kësi budallajsh që gegnishten tande po e shohin si diversion anmiqësor kundër Atdheut. Hiqju Migjen kësi debilash e mos u merr shumë me ta, se hup kohë kot.



    Joautenticiteti kosovar mbrenda normës



    Në këte letër që ta kam nisë i kam mëshue shumë faktit se beteja jote kundër normës asht beteja e nji individi kreativ e antikonformist kundër nji norme të ngritun në tabu e të mbrojtun me fanatizëm nga nji grup njerëzish që nuk dinë me mendue ndryshe e nuk guxojnë me thurrë nji mendim kritik. Megjithate, duhet ta pranoj se tue i lexue shkrimet kam vu re se përtej penës së mprehtë të intelektualit antikonformist, ka në betejën tande nji dhimbje e nji piskamë të sinqertë për fatin e atyne kosovarëve që moszotnimi i normës i banë me kenë të tulatun e të mbetun. Sigurisht që ky asht nji deformim serioz, por une nuk due me besue se gega i Kosovës asht i ndryshëm prej gegës së Shqipnisë në marrëdhanien e vet me gjuhën e njisueme. Nese une shkodrani e kam studjue gjuhën e njisueme në shkollë, e kam folë në Universitet, e kam shkrue e nuk kam kenë fallc, pse atëhere kosovari duhet me u konsiderue si i pamujtun me e ba nji gja të tillë? A mos vallë ka diçka në natyrën e tij që ia ndalon këte gja? Pse Ridvan Dibra apo Stefan Çapaliku (dy emna shkrimtarësh të mirë e miqsh tonë nga Shkodra), shkruejnë gjuhën letrare pa pasë problem se janë të palexueshëm në Tiranë, kurse shkrimtarët e Kosovës vuejnë nga nji problem i tillë palexueshmënie? Më fal Migjen, por une nuk besoj se ka në natyrën e kosovarit diçka që e pamundëson nji zotnim të plotë të gjuhës së normës. Une nuk di me i dhanë përgjigje tjetër këtij dallimi mes gegësh në raport me gjuhën e normës pos faktit se gegët e Kosovës, për shkaqe që dihen, kanë jetue të ndamë nga komunikimi gjuhësor me Shqipninë, kanë jetue nën nji regjim që e ka pengue studimin e gjuhës shqipe, dhe kanë ba pjesë në nji shtet sllav-folës që nuk ka lanë pa ndikue edhe në gjuhën e shqiptarëve të Kosovës. Kishte me kenë groteske që une këtu me sugjerue zgjidhje e me shkop magjik me dhanë përcaktime mbi nji situatë kaq komplekse si ajo që ti përshkruen, por nuk e di pse une rrugëdaljen e shoh vetëm te rritja e komunikimit, tue pasë për bazë gjuhën e normës pa e konsiderue si herezi, e bile tuj kultivue edhe gegnishten.

    Dy fjale ma shumë për inferioritetin


    Nuk më duket se problemi asht te gjuha, por tek raporti që na vendosim me te. Sigurisht që po ta mveshim gjuhën me nji domethanje simbolike, pra, po ta konsiderojmë ate si simbol i diçkaje tjetër e po ta perdorim për qëllime patriotike e politike, ajo do të jetë ma shumë se asht, nji kod komunikimi, e do të bahet argument beteje e lufte ku në fund të fundit gjuha do jetë vetëm preteksti. Kur ti shkruen në librin tand “Carere Patria” se kosovarët ishin Të Shituem Utopie, e kjo utopi kishte emnin “Shqipëri”, une të kuptoj fort mirë. Edhe na në Shqipni kena pasë të shituemit tonë e jo vetëm ata që ti quen ‘të shituem utopie komuniste’, jena kenë të shituem edhe prej utopisë perendimore. Më kujtohet se si frekuentojsha me kënaqësi familjet e disidentave të komunizmit e rrija me fëmijët e tyne, e në msheftësi flisnim për …mendo pak …“Festivalin e Sanremos”. A e kupton Migjen, çfarë transgresionit….Zhgenjimi yt prej Shqipnisë mue më kujton e më ngjason si dy pika uji me zhgënjimin tem fillestar prej Italisë. E pra Migjen, mue Italia nuk ma kishte pikën e fajit. Fajin e kishte pikërisht ajo ndamja e mungesa e komunikimit, që ma kishte deformue vizionin e më kishte ba me kenë inferior e i topitun para nji realiteti që aq e kisha andrrue sa nuk mujsha me e pranue ashtu të vërtetë, siç ishte para syve të mi.

    Kështu, pra, nuk e ka fajin Skanderbeu i Krujës pse kosovarët e presin me brohoritje kopjen e tij në Prishtinë, e as skulptori që e ka ba, njashtu siç nuk e ka fajin as Kadareja pse kur vjen në Kosovë njerëzit i përulen si të ishin besimtarët iranianë para Ajatollahut. Nganjihere mitet na i krijojmë nga nevojat e mungesat tona, ma shume sesa mitet vetë na imponohen.Të njajtën gja mundem me e thanë edhe kur i luftojmë ato. Ma shumë se Miti na intereson akti i luftës karshi tij, rebelimi. Une nuk du me besue se midis adhurimit nënshtrues dhe rebelimit nuk mund të ketë nji raport tjetër ma të natyrshëm dialogu e analize kritike, që nuk mbetet viktimë e komplekseve mitizuese që dashtë e padashtë krijojnë raport inferior. Kur flas për inferioritet, une kam parasysh as ma shumë e as ma pak se ato që ti shkruen në librin tand, e që ka të bajë me nji situatë ku rrethanat nuk na lejojnë me pasë me realitetet rreth nesh raporte të natyrshme. Por, na i deformojnë vizionet si Don Kishotit që mullinjtë e erës iu dukshin anmiqë të rrezikshëm. E viktimë e këtij deformimi nuk je sigurisht vetëm ti e as vetëm shqiptarët e Kosovës në lidhje me shqiptarët e Shqipnisë, por edhe vice-versa, e këtu nuk po du me e lanë jashtë edhe vedin. Komplekset e krijueme nga moskomunikimi mundena me i kapërcye vetëm tue i hjekë gardhet ndamës, e kjo letër e gjatë nuk asht tjetër vetëm nji përpjekje e vogël në këte drejtim.

    Të ndyshojmë normën

    Pra, u morëm vesht, se norma nuk asht e shejtë e nuk asht e pagabueshme. Po pse pra atëhere të mos e ndryshojmë normën? Aq ma tepër që ajo iu imponue gjuhës shqipe nga dhuna e nji diktatori? Po mundohem me shpjegue me pak fjalë pse une nuk e shof zgjidhjen te ndryshimi i forcuem i normës. E para, une nuk besoj në nji gjuhë “mushkë”, as gegnisht e as tosknisht, as mish as peshk, as mashkull as femën. Kjo lloj gjuhe kishte me kenë njilloj e huej për kosovarin ashtu si për matjanin e mallakastritin, e nuk kishte me e zgjidhë problemin nëse bjen me parashutë prej nalt. Mundësia tjetër, ndryshimi i roleve: gegnishtja gjuhë zyrtare e tosknishtja dialekt i përjashtuem – më duket nji perspektivë që nuk arrihet pa gjurulldina, përmbysje e ngatërresa që kishin me na futë edhe nji here në vorbulla destabilizuese.

    Ajo gjetja jote për ‘talebanët e gjuhës’ asht mjaft e fortë aq sa ta ka kopjue edhe Sali Berisha në parlament kur don me sha socialistat, por nëse monumentet e shkreta të Budës u thërrmune nën predhat e talebanëve, gjuha qe ku asht e na po e flasim e po e shkruejmë prapë. Aty asht Frang Bardhi, Gjeçovi, Fishta, Koliqi, Migjeni (ai tjetri), Camaj, e sa e sa të tjerë që sot studjohen në shkolla e bashkë me ta studjohet edhe gjuha e tyne. Monumenti i Budës u thërrmue, por gegnishtja që ti vazhdon me e shkrue te “Java” nuk ka dekë, e sot nuk mundet kush me folë për situatën kulturore të Kosovës pa e konsiderue risinë që kjo gazetë ka futë në debatin kulturor shqiptar. Pra, gegnishtja nuk asht shkatërrue.

    Une ma mirë e preferoj nji gegnishte që e ushqen trungun e gjuhës shqipe në transformimin që kjo ka me e pësue gjatë kohnave, sesa nji gegnishte që merr në dorë frenat e gjuhës zyrtare tuj qitë jashtë tosknishten e sotme, ashtu siç ban nji fitimtar kur ia heq nga dora pushtetin kundërshtarit. Ti thu se je për respektin ndaj të ndryshmit, Tjetrit, e kjo përban nji cilësi europiane përkundër enverizmit të ndonji akademiku kosovar. Atëhere le ta kultivojmë gegnishten tonë si diçka tjetër karshi normës, jo të kundërt me te, por thjesht disi të ndryshme prej saj. Le ta shkruejmë e ta flasim pa krijue mure ndamëse me gjuhën e standartizueme, por tuj synue komunikimin me te, e nga ana tjetër, të pretendojmë nji gjuhë të njisueme që nuk asht dialektofobe, por që i mbanë të hapuna dyert e dritaret për prumjet e dialekteve. Mandej, ndoshta kanë me dalë do gjuhëtarë që kanë me u mbledhë prapë në ndonji kongres e kushedi se në çfarë përfundimesh kanë me mbrrijtë…

    Para do ditësh mora nji mesazh nga Anri Sala që mbyllet me përshëndetjen TUNG. E, TUNG më tha edhe Muka kur më mori në telefon herën e fundit për Bienalen.



    Tung, pra, Migjen!
  3. Ardian Kryeziu

    Ardian Kryeziu Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Përgjigje letrës së hapur të artistit Adrian Paci


    Magjia e matrixit enverian bie në atë moment kur shkruhet dhe publikohet Gegnishtja




    Unë e kam një etalon me të cilin mund ta dalloj Europianin nga Enveriani. Ky është raporti ndaj Gegnishtes. Me qëndrimin e drejt ndaj kësaj çështje unë e mas sot një intelektual shqiptar. Sa pak më dalin në Shqipëri, sikur ta dije i dashur Adrian. E për Kosovën e shkretë…çfarë të të them…me cilat fjalë ta vajtoj…nuk kam fjalë për të. E vetmja figurë që më bie në mend është ajo e Pinokios. Intelektualët Pinokio të Kosovës, as e kanë kuptuar se janë prej druri…



    I dashur Adrian,



    Vendosa të të shkruaj në standardin e vitit 1972 nga shkaku se ti kishe marrë ngenë të më shkruash në gegnisht. Të shkruaj sa për të të thënë se unë njësoj e dua dhe e çmoj tosknishten, që me këtë standard të vitit 72 ka pasë fatin të kodifikohet. Njësoj si gegnishten. Dhe, nuk e shoh të ndarë gjuhën shqipe as nuk e përjetoj të ndarë njashtu si kanë mundur ta përjetojnë ata që e kanë dëmtuar e damkosur me vendimet e vitit 1972, duke i theksuar e çimentuar kështu fatalisht një dorë diferencash të vocërra, që i bëjnë të dallohen këto dy dialekte të shqipes. Dhe, pajtohem me ty, n’e paçin lënë jashtë, sado e kam të zorshme për ta kuptuar si mund të lihet jashtë Gjuha Amtare e përafërsisht katër milionë njerëzve, gegnishtja ja tek është, thua ti, e gjallë, flitet….

    I dashur Adrian, kjo që duket kaq e natyrshme, se ti më shkruan mua gegnisht dhe unë e kam mundësinë dhe guximin ta botoj këtë letër tënde në këtë gjuhë, ky është përjashtimi më i madh që i ka ndodhë kulturës shqipe në 30 vjetët e fundit, dhe përjashtimi më i madh që ka mundur t’i ndodhë kulturës së mediumeve shqiptare prej vitit 1972 e deri sot. E sheh se sa e natyrshme do të ishte sikur ti të më shkruash gegnisht dhe të mos e kesh problem ta botosh kudo që ti kishe dëshiruar. Por, për fatkeqësi të kësaj kulture dhe gjuhe, kjo letër e shkruar në gegnisht, sot për sot, e ka vetëm NJË mundësi botimi në tërë hapësirën shqiptarofone – në gazetën JAVA të Prishtinës. Dhe, besomë, për këtë e ndjej veten shumë krenar. Të ndihmosh që botimi dhe shkrimi i nji gjuhe të bëhet një gjë e zakonshme për një kulturë.

    Por, thuaj ti, çfarë u fshihka brenda një gjuhe sa njerëzit të frikohen aq shumë. Çfarë paskësh të ligë e të rrezikshme, të mos them monstruoze (sepse edhe ashtu dinë ta përjetojnë në Tiranë e në Prishtinë gegnishten) brenda një gjuhe, sa ta bëjë ta zëmë akademikun dhe linguistin Rexhep Ismjali të tutet nga shkrimi dhe botimi gegnisht? E ke zënë bukur kur thua se, jo në gjuhë nuk fshihet asgjë, ka diçka në kokat tona, në formimin dhe edukimini tonë, në raportin tonë ndaj gjuhe që na bën të tutemi? Por, për këtë më vonë.

    Ideja europiane

    Aq shumë kam shkruar për këtë çështje për këto vite, i dashur Adrian, sa më duket se do përsëritem edhe në këtë letër. Moti kam ndërprerë të argumentoj e të debatoj. Koha e argumentimit ka kaluar. Kjo është koha e të shkruarit dhe e të botuarit. Që shpresoj se shumë shpejt do krijojë konditat për një kodifikim të saj. Por, e respektova letrën tënde dhe përgjegjësinë tënde edhe qytetare edhe intelektuale. Në shembullin tënd dhe të letrës tënde unë e shoh njëkohësisht edhe tërë tragjedinë e intelektualëve kosovarë që fshihen nën shallvaret e standardit ’72. Jam definitivisht i bindur se ky raport joni ndaj Gegnishtes, sot nuk na ndanë maë në patriotë e tradhtarë, në rojalistë e komunistë. Na shpie në një antinomi tjetër: në Europianë dhe Enverianë. Sepse, për mendimin tim, nuk mund të shpjegohet ky gogol i gegnishtes, kjo frikë e cila shkon deri edhe në gërdi ndaj një gjuhe, as me argumente shkencore, as me etike, as me njerëzore. E ka vetëm një shpjegim: kjo tutë që preket deri edhe me gërdi – enverizmin. Vetëm me enverizëm mund shpjegohet dhe kuptohet ky fenomen.

    Në asnjë çështje nuk na shfaqet më qartë, më drejt e në tërë fuqinë dhe bukurinë e saj ideja europiane se sa në situatën e Gegnishtes brenda kulturës dhe gjuhës shqipe.

    Ideja europiane nuk mund të kuptohet pa lirinë e mendimit, të fjalës, pa lirinë e të shprehurit. Liria e mendimit e fjalës dhe e të shprehurit janë çelësi që e çndryen çështjen e ndryeme të gegnishtes brenda kulturës shqiptare. Mandej, pa u kuptuar thelbësisht edhe parimi i diversitetit si motori i idesë europiane. Nga fakti se a do vazhdojmë të tutemi nga Gegnishtja apo do mundohemi që ta kultivojmë e zhvillojmë si gjuhë brenda kulturës sonë, duke e kuptuar se me kultivimin e nji gjuhe ne e pasurojmë jo vetëm kulturën tonë, por i kontribuojmë kulturës dhe diversitetit të përgjithshëm europian, do matet europianizmi jonë. Dhe natyrisht, ideja europiane shfaqet edhe përmes asaj që e konstatuam bashkë: vetëdija qytetare, vetëdija e participimit në një çështje me rëndësi të përbashkët, e jo heshtja e neglizhimi.

    Intelektualët Pinokio të Kosovës

    Nuk ka një intelektual sot në Shqipëri, qëndrimin qytetar e intelektual të të cilit e çmoj më shumë se atë të Ardian Klosit. Sepse, unë e kam një etalon me të cilin mund ta dalloj Europianin nga Enveriani. Ky është raporti ndaj Gegnishtes. Me qëndrimin e drejt ndaj kësaj çështje unë e mas sot një intelektual shqiptar. Sa pak më dalin në Shqipëri, sikur ta dije i dashur Adrian. E për Kosovën e shkretë…çfarë të të them…me cilat fjalë ta vajtoj…nuk kam fjalë për të. E vetmja figurë që më bie në mend është ajo e Pinokios. Intelektualët Pinokio të Kosovës, as e kanë kuptuar se janë prej druri. Të sajuar nga Mjeshtri Geppetto i Tiranës (lexo: mileut kulturor dhe etaloneve kulturore të Tiranës). Në përrallë, të paktën Pinokio dikur e kupton se është nga druri dhe i krijuar Mjeshtri, e këta të shkretit Pinokio kosovarë as e kuptojnë këtë gjë. Bile edhe rebelohen nganjëherë kundër Tirane, kundër Mjeshtri, si Mehmet Kraja, pa e kuptuar se janë prej druri! Por, konstatoj se edhe Ardian Klosi nuk e shkruan gegnishten. Mendoj se magjia e standardit të vitit 1972 përfundon në çastin e shkrimit, e jo duke argumentuar në gjuhën standard për të. Magjia e Matrixit Enverian bie në atë moment kur shkruhet dhe publikohet Gegnishtja!

    Me sa e kuptoj, ne bashkë pajtohemi në raportin ndaj Gegnishtes, por nuk pajtohemi dhe ndoshta keqintepretohemi kur bie fjala tek raporti që duhet pasur ndaj standardit të vitit 1972.

    Më lejo pra t’u dalë edhe njëherë mbanë argumenteve që më bëjnë të vazhdoj të kem qëndrim kritik ndaj vendimeve dhe standardit të vitit 1972.

    Enverizmi, dhuna, fataliteti…

    Ajo që na bën të dallohemi ne dy është fataliteti me të cilin pranohen ato vendime për pa u kontestuar fare. Unë nuk i pranoj me fatalitet ato vendime. I kam analizuar dhe mendoj se ajo që i korrupton ato vendime dhe atë standard është – dhuna. Ose, po deshe, ta them edhe me eufemizëm: arbitrariteti i marrjes së vendimeve. Standardi i gjuhës shqipe është caktuar në rrethana mungese lirish të përgjithshme në Shqipëri dhe pa mundësinë e kontestimit dhe të ankesës. Për mua kjo është dhunë. Pra, është DHUNA që e kompromiton, e delegalizon dhe e bën të pasuksesshëm atë standard. E jo tosknishtja në vetvete. Për t’u bindur se është dhuna ajo që ende vazhdon ta mbrojë dhe të mbetet argumenti i vetëm i atyre që e mbrojnë standardin ’72, le t’i kujtojmë edhe dy momente të kohëve të fundit që e provojnë të njëjtën gjë.

    Ta zëmë se në kohën e Enverit s’ka qenë e mundur të kontestohen fare ato vendime, sepse të shkonte koka. Këtë argument e pranoj. Por, në këtë kohë, vjet, u festua 30 vjetori i Kongresit të Drejshkrimit me lavd e himne, me pohe e bujë, pa e lënë edhe një të vetme mundësi të rishikohet biles a është gjallë a në ka vdekur ai standard. Dhe, kur nisën të dëgjohen edhe zëra që kanë qëndrime tjera, çfarë bënë këta “linguistë”? U kapën për ligj (lexo: dhunë). Vetëm para disa muajsh, një dorë linguistësh të Tiranës kërkonin ligj për ta mbrojtur standardin e vitit 1972. Kjo kërkesë që me dhunë të mbrohet ai standard është argument imi i dytë krucial që i delegalizon ato vendime të vitit 1972 dhe i lë në domenin e dhunës.

    Ja pse?

    Për fatin e gjuhës shqipe dhe për fatkeqësinë e tërë enverizmit të brendshëm të këtyre linguistëve që kërkojnë ligj, është bërë vetëm një lajthitje e vocërr. Në shtetet demokratike, në shtetet ligjore, në shoqëritë që pretendojnë se janë demokratike - LIGJI NUK ËSHTË INSTRUMENT I ARBITRARIZMIT. LIGJI ËSHTË INSTRUMENT I KONSENZUSIT. Kërkohet ligj për t’u mbrojtur konsenzusi, për t’u mbrojtur vendimet që merren në procedurë dhe në frymë demokratike, por nuk mund të kërkohet ligj për t’u mbrojtur një vendim arbitar i vitit 1972, me mjete arbitrare.

    Dhe, argumenti im i tretë krucial - që më bën të jem këmbëngulës se për t’u zhvilluar më tej jo vetëm gjuha, por edhe kultura shqiptare, është e domosdoshme që ato vendime të vitit ‘72 të mos pranohen fatalisht, por të detabuizohen, të bëhen transparente, t’i nënshtrohen një debati të gjerë qytetar në tërë hapësirën linguale shqiptare dhe përfundimisht të dekonstruktohen - është një tubim njëditor që u mbajt në Londër, me titull GHEG STUDIES DAY, i cili vërteton fije e për pe se sa shumë vuan kjo kulturë dhe sa shumë është shndërruar në peng të vendimeve të vitit 1972, shkaku i nji gjuhe – GEGNISHTES.

    Si lexues i gazetës JAVA, ti e di nga kjo gazetë, sepse ASNJË MEDIUM NË KOSOVË NUK E KA DHËNË AS LAJMIN, E LËRE MË DIÇ MË SHUMË, se në Londër, studiues e intelektualë perëndimorë, kishin vendosur t’ia kushtojnë NJË DITË studimeve të Gegnishtes. Si u bë që për tridhjetë e sa vjet linguistika shqiptare, ose më mirë të them, kultura shqiptare nuk e gjeti AS EDHE NJË MINUTË për t’ia kushtuar studimit të kësaj gjuhe. Çfarë rreziku u fshihka mbrenda kësaj gjuhe. Çfarë sherri paskësh një gjuhë në vetvete sa e bën të kompromitohet jo gjuhësia, po kultura shqiptare. Unë e kam një shpjegim: vendimet e vitit ‘72 nuk përcaktonin vetëm standardin shqip. Por edhe gjeneronin një animozitet të pakuptueshëm për një njeri normal ndaj një gjuhe – Gegnishtes. E ky animozitet, kjo tutë që preket me gërdi, e thashë dhe po e përsëris, nuk mund të kuptohet pa e njohur dhe kuptuar – enverizmin.

    Ja pse vazhdoj të kem qëndrim kritik ndaj atyre vendimeve dhe jam plotësisht i bindur se, pa detabuzimin dhe dekonsrtruktimin e tyre, gjuha dhe kultura shqiptare do pësojë dhe vuaj.

    As Jozef K. nuk e dinte se çfarë faji ka

    Diku në letër më shkruan se nuk e beson që kosovarët nuk e sundojnë standardin, ja ne shkodranët tashmë e kemi sunduar, nuk dallohemi nga tjerët, më shkruan.

    Më ka ardhur shumë keq dhe kjo më bën të këmbëngul në këtë qëndrim timin, sepse në këtë fakt e shoh tërë tragjedinë jo vetëm të Shkodrës, po sidomos të Kosovës. Për mua, ky është përfundim kafkian i tregimit për Gjuhën Standarde Shqipe. As Jozef K. nuk e dinte se çfarë faji ka, por në fund e pranoi. Ti vetë thua se fajin s’e ka gjuha. Por, kush krijoi aso raporte brenda gjuhës shqipe sa katër milionë njerëz të maten e të krahasohen mes vete se cili më shumë e ka harruar dhe shlyer Gjuhën Amtare nga vetja dhe e ka sunduar standardin!? Nuk e kemi zgjedhë me qenë e me folë gegnisht. Andaj, as nuk ka nevojë të ndihemi inferiorë për këtë fakt. Nëse një dorë linguistësh komunistë kanë marrë qëndrim se u dashka me qenë idioma toske standard, në parim ky vendim nuk do duhej të gjeneronte këte ndjenjë ndër ne që gegnishten e kemi idiomë natyrore, dhe sidomos nuk do duhej të në bënte që të deklarohemi e pronocohemi orë e çast se, dëgjo si e kam nxënë dhe përvetësuar standardin. Dhe, po na iku ndonji fjalëz e vetme në gegnisht të themi …mea culpa, mea culpa. Kush na shndërroi katër milionë shqiptarë në njerëz joautentikë mbrenda gjuhës shqipe? Cilat janë argumentet shkencore, politike, historike që e përligjin dhe e argumentojnë një kësi vendimi frapant!? Unë kam shkruar shumë për nji sindrom, që quhet Sindromi i Stokholmit, simbas së cilit fenomen, viktima fillon të dashurohet në dhunuesin. Dhe kjo gjë m’i get kësaj. Nuk pajtohem jo vetëm me fatalizmin tand, po as me fatalizmin e linguistikës shqiptare, e cila kur nuk gjeti kurajon të ballafaqohet me këto pyetje dhe kontestime. A ka argument më të madh se kjo ikje dhe fshehje nga ballafaqimi dhe debati. Pse po tuten? Ç’e zezë dhe e ligë u fshihka brenda atyre vendime të Kongresit të Drejtshkrimit që s’po lejojnë të bëhet transparente e t’i nënshtrohet një debati të gjerë qytetar?

    Standardi i vitit 1972 nuk mund të mbrohet duke u bunkerizuar, por vetëm duke u demokratizuar.

    Kosovarët lodhen fizikisht duke e folur gjuhën standarde

    Ti më shkruan se ju në Shkodër e keni nxënë bukur stadardin sa nuk dalloheni fare (nga kush s’dalloheni?). Fatkeqësisht, këte nuk mund ta them për Kosovën dhe kosovarët. Mënyra e deformuar e të folurit dhe e të shkruarit të këtij standardi në Kosovë ka qenë një nga arsyet që më kanë bërë ta bart këte kryq publik, duke u angazhuar me gazetën JAVA për të krijuar hapësirë për debate rreth këtij standardi, për ta promovuar idenë e tolerancës brenda gjuhës dhe kulturës shqiptare dhe, sidomos, për t’i krijuar hapësirë gjithë atyre që duan ta shkruajnë dhe publikojnë një gjuhë shqipe që e quajmë Gegnisht. Aq thellë i keqkuptuar është standardi i shqipes në Kosovë sa, të mos flasim për letërsinë, po madje edhe RAP muzika në Kosovë bëhet në Gjuhën Standard (sic!).

    Kosova, siç e di, ka pretendime për pavarësi, mirëpo nga këta 2 milionë banorë sa i ka Kosova, nuk u gjet një zë i vetëm për ta inçizuar si zë i sekretares automatike në Post Telekomin e Kosovës. Zëri i sekretares automatike të Post Telekomit të Kosovës është importuar nga Shqipëria. Dhe, nuk është poenta tek importi, por tek shqiptimi i gabuar i numrave sipas po të njëjtit standard të vitit 1972, që kjo çikë e Postës së Kosovës na e thotë çdo ditë përmes receptorit! Ky zë dhe ky shqiptim i gabuar është njëkohësisht një metaforë e gjetur që flet sa s’bën më mirë për keqkuptimit kosovar të standardit ’72. Kosova fatalisht e ka pranuar atë standard, dhe jo vetëm se nuk e sundon, por as e ka aftësinë ta dallojë se kur është i gabuar! Po ta njihte e sundonte standardin ’72, do ta dallonte lehtë gabimin. Por, po bëhen katër vjet qëkur ky zë vazhdon të na i shqiptojë gabimisht numrat sipas standardit ’72. Sepse, standardi ’72 për Kosovën nuk e ka kuptimin e kodit të komunikimit, e as ate të lehtësisë së komunikimit. Ata, ç’është e vërteta, lodhen fizikisht duke e folur gjuhën standarde. Kosovarët e flasin standardin, ashtu duke u lodhur e munduar me vetëm një bindje të preme - se duke e folur janë një hap më afër Ëndrrës së Bashkimit. Për ta standardi ka vetëm kuptim politik e të prestigjit. As e kuptojnë se për çka po flasim ne dy në këto letra. Fatkeqësisht. Por, janë edhe disa, nja 2 a tre tjerë, që ndoshta edhe kuptojnë, si ta zëmë Rexhep Ismajli. Por, imagjinoje sikur të kishte mbetur kjo çështje në duart e këtij modeli intelektuali të humbur, të mbytur në kompromise e hipokrizi. Këte model intelektuali unë e kuptoj si humus për lindjen e diktaturave të reja.

    Për fund, i dashur Adrian, duhet të të them se sa të pasur, sa të madhe, sa të përthyeme e të bukur e shoh dhe përjetoj Gjuhën Shqipe, e sa pak më duket se është zënë me atë standard të vitit 1972. Për këto 30 e sa vjet, Gjuha Shqipe ka evoluar, ka ndryshuar e pasuruar sa, ta zëmë, slengun e Prishtinës dhe të Tiranës kur marr ta krahasoj me standardin 72, më duket sikur jam duke i krahasuar Engineered Fashion Jeans me teshat kat t’Enver Hoxhes e anëtareve tjerë të Politbiros së Partisë Komuniste të Shqipërisë nga salla ku është mbajtur Kongresi i Drejtshkrimit (aty kanë qenë, shikoje foton).

    Fort i dashur Adrian, vazhdo të mos pajtohesh me mua, por të lutem vetëm vazhdo të shkruash gegnisht. Magjia e Matrixit Enverian bie vetëm duke e shkruar dhe publikuar gegnishten. E nëse askush tjetër në tërë këte hapësirë nuk do ta botojë ate letër të shkruar gegnisht, dije se është një gazetë në Prishtinë, titullohet JAVA, e cila do ta botojë. Sepse, ajo që ne quajmë Gjuha Shqipe është shumë-shumë-shumë më shumë se diçka e zënë me një kod në vitin 1972.



    Shnet dhe shumë të fala miqëve,



    Yti,

    Migjen Kelmendi
  4. Lulishtja 1Maji

    Lulishtja 1Maji Anëtar aktiv

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Nuk i njoh personat qe kane shkembyer letrat, as ua kam degjuar emrat, po ma merr mendja duhet te jene koka te medha.
    Lexova me vemendje disa fragmente nga letrat e tyre, dhe vura re se qe te dy e zoterojne mjaft mire shqipen, gegerishten dhe toskerishten (ne fakt s'duhet te them "toskerishten" por "shqipen zyretare" pasi pasi dhe toskerishtja - sikurse gegerishtja - ndryshon nga shqipja zyretare. Aty-ketu, zoteria qe ka shkruar letren e dyte, fuste ndonje term gegerisht ne paragrafet e letres se tij, pra dallohej qe eshte verior, po kjo s'do te thote asgje.
    Mua per vete me pelqen ta lexoj gegerishten. Me eshte dukur gjithmone nje gjuhe e fisshme. Kur isha i vogel e kisha ca te veshtire ta kuptoja me thene te drejten, po qe kur fillova te mesoja rreth "kengeve te kreshnikeve" ne letersi me hyri ne zemer. Por per mendimin tim, ashtu sikurse dhe toskerishtja, eshte nje djalekt - djalekt ne funksion te gjuhes zyretare te nje populli. Dhe populli shqiptar tashme e ka gjuhen e vet. Ky eshte vetem mendimi im.


    (I njajti tekst gegnisht - Kosowar m'korrigjo pak)
    Nuk I njof personat qe kane kembye letrat, as ua kam ndigjue emnat, por ma merr mendja qe duhet t’jene koka te mdha.
    Lexova me vemendje do fragmente nga letrat e tyne, dhe vuna re se qe te dy e zotrojne mjaft mire shqipen, gegnishten dhe tosknishten (n’fakt nuk duhet me thane “tosknishten” por “shqipen zyrtare” pasiqe dhe tosknishtja – sikunder gegnishtja – ndryshon nga shqipja zyrtare. Aty-ktu, zotnia qe ka shkrue letren e dyte, fuste ndoi term gegnisht ne paragrafet e letres s’vet, pra ndihej qe asht geg, por kjo s’don me thane kurrgja.
    Mue vete m’pelqen me e lexue gegnishten. M’asht duke kahera nji gjuhe fisnike. Ne vogli e kam pase do t’veshtire me e kuptue me thane t’verteten por, qysh se fillova me mesue rreth “kangeve te kreshnikevet” ne letersi, me hyni ne zemer. Por per menimin tem gegnishtja, ashtu sikunder tosknishtja, asht nji djalekt – djalekt n’funksion t’gjuhes zyrtare te nji kombi. Dhe populli shqiptar tash e ka gjuhen e vet. Ky asht vec menimi jem.
  5. olti

    olti Anëtar i njohur

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Migjen Kelemendi eshte nje bastard i rraces shqiptare, qe i ka vene qellim vetes te percaje me sa te munde shqiptaret ne ditet e sotme. Ai dhe gazeta e tij "Java" jane bere tribune e kesaj percarje.

    Ju lutem mos i degjoni ata!!
  6. Triumfi

    Triumfi Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Neo, ne kosove me shume kuptohet kjo gazete, se cdo tjeter. E mbeshtes Migjenin, per disa arsye;
    1. Shqipja zyrtare, cdo dite e me shume po behet gjuhe e huaj per shqiptarin.
    2. Menyra e vetme per te parandaluar amerikanizmin dhe latinizmin.
    3. Me shume se 2 milion shqiptare, me lehte e kuptojne gegenishten se shqipen zyrtare [ kosov, kosov lindore, maqedoni]
    4. Shqiptaret, kane nevoj per konflikte akademike, te cilat nxisin zhvillim, poashtu edhe divergjenca - e qe kjo e fundit, ka rendesi te vecante per zhvillimin e mendimit njerzore, e cila kombit tone i ka mungu gjithmone.
    I tere problemi mendoj se mund te thuhet me disa fjale, se gjuhetaret shqiptare jane pertac, dhe nuk kane durim per ta zhvilluar shqipen origjinale, po i marrin shprehjet e gatshme nga gjuhe te huaja.

    TUNG /pf/images/graemlins/laugh.gif
  7. Triumfi

    Triumfi Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?


    Per t'i ikur keqkuptimit per fjalen me lehte e kuptojne, doja te them se me shume u pushojne syte kur lexojn ne gegenishte se sa ne shqipen e zyrtarizuar te viteve '72.
  8. Ahmed

    Ahmed Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    O Triumf;
    degjo e mos ma merr per te keq.
    Sot ne gjuhen(gege) e perdorur prej kosovareve,gjen me shume fjale angleze se sa ne ate shqipen zyrtare,,per momentin te te jap disa te shkruara dhe te folura ne ate te kosoves.
    Gjenerate,mediume,konfuze,
    Joautenticiteti kosovar mbrenda normës
    E pra Triumf.
    Ky shralatani qe hiqet sikur na e flet gegerishten ka bere nje corbe qe sot e gatuajne dhe ua servirin kosovareve gjithe ata ''intelektualet'' e sotem te Kosoves me ne krye Abraham Rugovnen.Ne Kosove gjuha e perdorur po bombardohet me keq se shqipja zyrtare nga gazetaret me fjale te huaja.
    Sot ka ardhur koha qe shqiptare e kosovare duhet te kene nje perkthyes midis tyre,njesoj sikur maqedonasit me bullgaret.
  9. komino

    komino Anëtar aktiv

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    me falni qe nderhyj ashtu kot

    nje kuriozitet

    as italianet vete nuk e dine cfare do te thote ciao
    ajo vjen nga nje shpreje veneciane (jo tamam) qe une nuk di ta shkruaj (sciao tuo), perkthehet SKLLAVI YT dhe perdorej ne shenje miqesie e devotshmerie.

    ne shqip perdorim edhe PER-SHENDETJE apo TU-NGJAT-JETA dhe tung me duket nje bastardim i gjuhes

    dhe nga ana ime nje pershtendetje per ju
    tungjatjeta
  10. Gigo

    Gigo Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Kam shkrujt dhe me perpara per kete ne tema megjithate po duroj e po shkruaj prape.
    Une jam nga jugu me origjine po kam lindur dhe jam rritur ne Tirane keshtu qe flas, nuk po them "tironçe", po zhargon te sotem "tirons" dmth i bie qe flas nje variant "gegnishteje". Deri tani nuk kam degjuar ndonje tirons te kerkoje qe gjuha zyrtare shqipe ti ngjaje me shume dialektit tiranas sesa dialekteve te tjera. Atehere cfare keni ju, o percares nga veriu te ketij vendi (se ashtu jeni) qe kerkoni te ndryshohet gjuha zyrtare e ketij vendi? Mbi c'baza e kerkoni kete? Dihet qe gjuha ZYRTARE shqipe ka elemente nga te dyja dialektet geg dhe tosk dhe kete nuk e ka vendos Enveri (na keni ça veshet me "te keqijat" e Enverit ndaj gegeve), po ca pleq me te vjeter se Enveri. Ku e gjeni ate lesh llogjike qe kerkoni kete nderrim? Nuk ju ka ndaluar njeri te shkruani ne dialektin qe doni, pasurojeni dialektin geg, bejeni cfare te doni, po mos kerkoni qiqrra per gjuhen zyrtare.
    Duhet te KUPTONI dhe te fusni ne koke mire edhe nje gje tjeter: Gjuha pasurohet nga shkrimtaret qe e shkruajne dhe ajo formohet nga ata qe shkruajne me shume dhe lexohen me shume. Argumenta si "na persekutoi Enveri dialektin" nuk vlejne per te bere shnderrime radikale te gjuheve. Persa kohe nuk ka me shume shkrime nga njerez te shquar ne dialektin geg sesa ka ne dialketin tosk te siguroj qe nuk do kete ndonjehere gjuhe zyrtare dhe letrare shqipe te bazuar VETEM ne dialektin geg. Prandaj lejini pallavrat! Shnderrimet e gjuheve nuk behen me ligje e dekrete shteti ashtu sic kujtoni ju dhe sic i kerkoni ju! Perpiquni te kuptoni pak me shume se duke kerkuar "qiqrra" te tilla beheni vetem percares. Edhe mos humbni kohe me budallalleqe te tilla se me gje debile per gjuhet s'kam degju ndonjehere.
  11. Ardian Kryeziu

    Ardian Kryeziu Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Gigo , mos e merre kete problem mes jugut dhe veriut, pernkudrazi une shume me respekt kam ndaj Korcarve se ndaj cdo qyteti tjeter shqiptar bile edhe ndaj vendlindjes sime Gjilanit(Gilanit), e tere ajo qe me pengon eshte perbuzja dhe nencmimi qe i behet gegnishtes nga intelektualet Kosovaro komuniste, e konsiderojne si gjuhe te rrugaceve, kjo me pengon se tepermi.
    Falemnderit per mirekuptim.
  12. samanta

    samanta Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Xhaxhi e ka fajin zoteri se per 50 ti as yt ate s'e dinin se nga i binte me shpi "Lahuta e malcis" e Gjergj Fishtes,as Ernest Koliqin,Arshi Pipen e shume e shume te tjere.Keto kane bere letersi e femijet e tu s'dine as t'i lexojne :lol: S'dine te lexojne realitetin e hidhur qe ka shkru Migjeni pra se cfare do dine ate do na e thuash TI.
    Kush s'ka lexuar s'ka si ti dije :shrug:
    Pastaj do mjaftonte vetem nje fakt i vockel.Pse Ismail Kadare tani ka filluar te perdore ne veprat e tij shume fjale nga gegerishtja???????????
  13. Blendi

    Blendi Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Une them se jemi me fat qe kemi forma kaq te larmishme te te folmes.

    Une mundem ti kuptoj te dyja dilektet pastaj nis e humbas qofte ne gegerisht apo ne toskerisht, kur dialektet thellohen fort ne vetvete. Por shqipen zyrtare e zoteroj, shpresoj.

    Leshime si kjo kane bere edhe kombe te tjere, Italia ka per standart te folmen ne Firences.

    SHBA flet shume dilekte dhe idioma, por zyrtarisht dhe ne media flet dicka te njesuar.

    Une besoj se popujt duhet te bejne kompromisa per te miren e perbashket, sidomos ne te ndaret. Le te shkruajme dhe te flasim ashtu si merremi vesh me kollaj sot per sot. Kur Kosova t'i kthehet Shqiperise meme do kemi kohe per detajet.

    PS. Ju siguroj se nuk flas keshtu si shkruaj, por si TirOnc.
  14. Blendi

    Blendi Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    U riktheva, lash dicka pa tene.

    merni shembull, kombet e amerikes se jugut kane kernari per veten. Kolumbjani ndaj Peruanit per shembull. Kur gjuhen e kane te njejte, nga San Antonio, Texas, ne Token e Zjarrte, ne fund te kontinentit latin.
  15. Ahmed

    Ahmed Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Samanta
    Oj Sama,
    po cfare kujton ti mi vajze se jugu nuk paska patur kurre shkrimtare?,se jugu nuk ka ditur shkrim e kendim?
    Vellezerit Frasheri,Mit'hat Frasheri,Hoxha Tahsini,Naum Veqilharxhi,Kristoforidhi etj etj.
    Ah,e sa per Millosh Gj... Nikolain,ai ishte malazes,dhe aty 2 cop vjersha qe shkroi i shkroi vetem ''kushtuar mjerimit ne Shqiperi'',si minoritar qe ishte ,po ashtu nga idete e tija sllavo-komuniste.
    E sa per Kadarene,kete tashme e ka marre lumi,e bashkon e njeta fe dhe ide me Abraham Rugoven,Kadare ndrron sa here rete zene diellin.
    Pale,keto kohe ai po flet edhe serbisht duke akuzuar ''ekstremistet kosovare''.Kadare harron ku ka lindur,nuk shikon qytetin e tij ku mbizoteron greqizimi,por po kerkon t'u jap mend kosovareve,patjeter qe ky bastard eshte me te njejtin mision si Rugova;me misionin e Opus Deit.
    Keqedashesit,percaresit e kombit;vecse po kerkojne,ndasi fetare,kthim me cdo menyre te kutures sone ne ate qe kerkon Vatikani,nje nga keta sharlatane qe po ashtu kerkon te flase gegerisht eshte edhe K Myftaraj;ndjekes i Kadarese,me palo librin e tij kundra Fese Islame..
    Nga Korca,i cili kerkon te flase e shkruaj vetem gegerisht.Medet per kesi soj sorrollopash qe kerkojne te kthejne historine.Keta harrojne qe 90%e rilindasve ishin toske.
  16. samanta

    samanta Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Zoteri shume i nderuar ajo qe une shkrova s'te drejtohej ty prandaj mus i fut hundet kot se te tjeret gjalle jane.Ata pak emra qe kam shkruar e veprat e tyre ti as i ke lexuar,por as per t'i degjuar jo qe jo.Ne nuk jemi ne kohen e Rilindjes.E sa per I.Kadarene mos u shqeteso dhe aq se edhe ketu ne Belgjike ma ka permendur profesori duke me thene qe keni nje shkrimtar boteror e madje kishte lexuar 4 vepra te tij,por ndoshta ka qene komunist edhe profi :lol: Ti Taqo a si e ke emrin zotrote s'ma merr mendja se do me beje te ndihesha aq krenare ne mes te 30 veteve sic u ndjeva ate dite.Ai te beje cfare t'i doje e bardha zemer eshte nderi i kombit dhe pike.Ti mund te behesh me shume :lol: Persa i perket komunizmit qe po e permend pak si teper i perket jugut e jo veriut qe po shkelet me kembe dita-dites nga "bijte e Enverit".Edhe kur te me drejtohesh duhet t'i seleksionosh fjalet se ketu une s'hy per te bere politike,por per te shkruar per ate te ciles i kam kushtuar 4 vite nga jeta ime per gjuhen shqipe.Po te ishte per ty tani do shkruanim nga e djathta ne te majte :lol: DO praktikohem se mbase me duhet :lol: :lol:Mos harro se kush ishte kryetar i Kongresit te Manastirit e jo xhaxhai i Enverit sic e kemi bere ne shkolle.
  17. Ahmed

    Ahmed Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Sami;
    Patjeter si ti nderohesh prej tij,pasi kuptohet fare mire se cfare idesh ke ne koke.
    Per ty moj vajze ngritja e kultit te individit eshte parim baze.
    Njerez si ty jane mesuar ti thurin lavde vetem nje individi(trashgim nga komunizmi)(ku ti gjej rrenjet e tua Parti;Kadare).
    Sot nuk te ka mbetur me asgje vecse Kadare.Sorrogato e tij vecse po mbjell percarje fetare ne SHqiperi.Sot si ka mbetur gje tjeter pasi eshte bere bajate;i eshte kthyer kosovareve te Kosoves duke i vene nofka neper intervista.
    Sama gjithashtu;
    Hiqe fotografine e Enverit dhe vere ate te Kadarese mbi mure,sic ka bere Rugova me ate te Papes;nuk ke c'ti besh se shqiptaret injorante e kane ne gjak ngritjen e kultit te indivit,dje njeriu i ri socialist,sot ai Kaderist.
    U bene pothuaj 14 vjet qe shetis boten dhe evropen(ku jetoj)e nuk degjova ose pashe ndonje njeri,media,TV,te flase per nje fare Kadare qe eshte shqiptar.Ne France ndoshta librat e tij shiten,por a po na vjen ndonje e mire nga Franca,a eshte Franca mike me shqiptaret apo serbet?,c'fare qendrimi mban Franca karshi politikes shqiptare?,si po sillen sot me propaganden e tyre te gjithe ata ''shkrimtare intelektuale'' qe kane studiuar ne France?.
    E,ne rast se ti nuk i di keto,them se te ka zene syte ''dashuria'' e madhe per Kadarene.
    Bastardi jeton ne France,prej atje vjell vrerin e tij per shqiptaret,e pra si gjithmone,vetem shgqiptaret duhet te behen shembull ne evrope,vetem ne duhet te shajme shqiptaret ne Kosove,se keshtu i tregojme botes se jemi perparimore etj etj....keshtu thote bastrdi Kadare sot ne gazeten Shekulli.
    Si gjithmone ne duhet te perulemi,kto thirrje vine nga nje shkrimtar faqepetull i perdale.
    Nuk kam pare e as nuk shoh ndonje popull evropian qe te ngreje lart ndonje shkrimtar te tij,as edhe ndonje hero te tij-vecmas nga te tjeret,por vetem shqiptaret e bejne kete gje dhe kjo po i le mbrapa.Cdo individ ka vendin e vete,jep kontributin e tij.Italianet(fqinjet tane)qe kane shume heronje e shkrimtare,si kam degjuar kurre te dalldisen kaq shume sic bejne naivet e shqiperise,ah medet per ju.
    P.S
    thoje se nuk mu drejtove mua...e cfare pastaj,kush ma ndalon mua te te drejtohem ty;asnjeri!
  18. samanta

    samanta Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Hahahahahh more Taqo une shkruaj shqip dhe jo arabisht qe ti t'i kthesh se prapthi te gjitha.Une shkruaj gjuhen letrare as toskerisht e as gegerisht,por kur ma do rasti shkruaj ate qe me jep me shume mundesi per 'tu shprehur.Sa per gegerishten njohurite e mia jane me se te mjaftueshme dhe s'e ndjej nevojen e nje mesuesi.Mesuesat e profesorat qe kam pasur nderin t'i njoh me kane thene gjera me me vlere se ato qe ke prrallisur ti.Ti je i fiksuar pas politikes dhe kjo me cudit jashte mase pasi ti paske 14 vjet ne EVROPE e akoma je ne kete gjendje.Politika ime i dashur bashkatdhetar eshte te studioj e te degjoj ata qe dine me shume se une.Te behem dikushi cka do jete ne te miren time dhe te familjes sime.Sikur cdonjeri nga ne te bente dicka per vete atehere do jete per te gjithe.Me nje fjale une dua qe neser femijet e mi te ndjehen krenare per mua e jo si disa qe kalojne diten duke vjedhur apo duke u marre me te tjera "pune".Politika per mua ka nje emer dhe ai eshte UNE.Arsyeja pse une kam shkruar ne geg.e ma pas ne gjuhen letrare ka pasur nje qellim me se te qarte:pER MUA STANDARDI SOT PER SOT ESHTE THJESHT NJE PIKEPYETJE.UNE SHKRUAJ ATE QE MA KANE RRENJOSUR,POR NUK MUND TE SHPREHEM ME LIRSHMERI E MBI TE GJITHA S'MUNDEM AS TE SHKRUAJ NE GEGERISHT LIRSHEM E PER MUA KJO ESHTE NJE HUMBJE E MADHE.JAM MES DY RRUGEVE E S'DI CFARE TE BEJ
    Te mendohesh kur shkruan nje cope leter :eek: si ta shkruaj,po ta shkruaj keshtu eshte nje gabim gramatikor,por po ta shkruaja ndryshe do mund te shprehja me shume etjjjjjjjjjjj.Une mendoj se ato qe jane bere jane bere,por sot duhet lene hapur shtegu per te futur fjale si nga geg. edhe nga tosk.
    Ps persa i perket vendosjes se standardit ka qene ndikim i politikes sovjetike
  19. Ardian Kryeziu

    Ardian Kryeziu Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Se pari Fotaq, nuk pajtohem me ty qe tenton te besh ndarje mes toskeve dhe gegeve , ne jemi nje ,dhe une si po na quan ti gege , me shumti qe e cmoj nga figurat historike eshte Abdyl Frasheri,deri diku pajtohem me ty qe po thua qe po tentojne te na kthejne ne permes kesaj eshe ne katolicizem, por mos harro une jam mysliman pak a shume edhe praktik, e po te ishte keshtu nuk asesi s'do te hyja ne keso dreq diskutimesh, Migjeni ishte malazias , s'ka diskutim dhe ai s'guxon te permendet ketu fare. E ti Fotaq mos ndjell urrejtje me ato budallallaqe me ate se 90% rilindasve ishin toske , kjo eshte vertete qesharake.
    RESPEKT PER TE GJITHE
  20. OROSHI

    OROSHI Fillestar

    Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?

    Fotaq,ne te gjitha shkrimet e tuja nuk le pa permend Ibrahim Rugoven???Nuk asht kjo nje teme politike,dhe c'eshte e drejta nuk e kuptoj se cfar mund te te kete ba Rugova ty(mbasi ai asht edhe ne moshe)dhe mbi te gjitha nuk eshte "homo" :lol:

Share This Page